Kanker komt steeds vaker voor, momenteel krijgt één op de drie mensen in Nederland een bepaalde
vorm van kanker. Anderzijds is het zo dat de laatste jaren steeds meer mensen de aandoening kanker overleven. De verwachting is dat deze lijn zich in de aankomende jaren zo zal doorzetten.
Tijdens en na de behandeling van kanker kunnen klachten, zoals vermoeidheid, conditieverlies, verminderde spierkracht, spanningsklachten, pijnklachten, stijfheid van gewrichten en spieren, lymfoedeem, huidveranderingen en stug littekenweefsel optreden.
De gespecialiseerde fysiotherapeut houdt zich bezig met de fysiotherapeutische behandeling en het coachen van mensen met of na kanker (oncologie patiënten). De fysiotherapeut heeft een gespecialiseerde opleiding gevolgd om mensen bij deze (complexe) problematiek te begeleiden.
Om de oncologische patiënt goed te kunnen begeleiden is kennis van de ziekte, de medische behandelingen en de gevolgen daarvan van belang. De gespecialiseerde fysiotherapeut is op de hoogte van de mogelijkheden en de beperkingen van de fysiotherapeutische behandeling bij mensen met of na kanker.
De fysiotherapie bij oncologie vindt plaats in alle fasen van de problematiek. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de onderstaande fasen.

Preventiefase (Voor de ziekenhuisbehandeling)
Doel: Fit en mobiel worden vóór ziekenhuisbehandelingen, bestraling / chemo of hormoontherapie.
Om behandeling in het ziekenhuis goed te doorstaan is uw conditie en belastbaarheid van belang.
Tijdens de oncologische revalidatie richten wij ons op het optimaliseren van uw conditie, zodat u uw behandelingen in het ziekenhuis beter kan doorstaan en daarna ook sneller kan herstellen.
Daarnaast kunnen we de bestralingshouding met u oefenen, die de bestraling kan vergemakkelijken.
We kunnen u informeren over de gevolgen van de bestraling op uw lichaam en er voor zorgen dat
problemen hiermee in de toekomst beperkt kunnen worden.
Indien u bestraald moet worden maar een bewegingsbeperking heeft, kunnen we u hiervoor ook
behandelen, denk hierbij aan bijv. rug of schouder.
Deze klachten kunnen verminderd worden door fysiotherapie en de bestraling kan op deze manier
prettiger plaats vinden.

Curatievefase (Tijdens de ziekenhuisbehandeling)
Doel: Fit en mobiel blijven tijdens de ziekenhuisbehandelingen, bestraling / chemo of hormoonbehandeling.
Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die gedurende de ziekenhuisbehandeling optimaal actief blijven de behandeling over het algemeen beter doorstaan. Daarnaast hebben zij op langer termijn veel minder last van vermoeidheid en spanningsklachten en hebben een grotere kans om weer aan het werk te kunnen gaan of hun sport / hobby weer uit te kunnen oefenen.
Tijdens deze fase zijn er een aantal doelstellingen voor de therapie:

  1. Onderhouden en indien mogelijk verbeteren van spierkracht, conditie en botbelasting
  2. Verbeteren van souplesse van spieren en gewrichten
  3. door medische behandeling ontstane littekens kunnen behandeld worden middels bindweefselmassage.
  4. we kunnen u ontspanningsoefeningen aanleren, waardoor u beter kan slapen en minder gespannen bent.
  5. we trachten u te begeleiden met de bijwerkingen van de ziekenhuisbehandelingen en we hebben bij ongewenste bijwerking korte lijnen met het ziekenhuis

Herstelfase (na de zieknhuisbehandeling)
Doel: herstellen na ziekenhuisbehandeling, bestraling / chemo en hormoonkuren.
Bij de herstelfase gaat het om herwinnen van beweeglijkheid, kwaliteit van leven en het herwinnen van controle over activiteiten van het dagelijkse leven. De gespecialiseerde fysiotherapeut kan bijvoorbeeld helpen met een trainingsprogramma om de conditie te verbeteren en adviseren bij het hervatten van werk en sport.
Als de patiënt na een succesvolle behandeling is genezen, zijn er mogelijk blijvende gevolgen zoals bewegingsproblemen of vermoeidheid. Goede nazorg en begeleiding is dan belangrijk.
Soms kan de ziekte niet (volledig) worden genezen maar wel onder controle gebracht en gehouden worden. Kanker krijgt dan meer het karakter van een chronische ziekte. Dit heeft fysieke, psychische en sociale gevolgen voor de patiënt. Iedere patiënt moet op eigen wijze leren omgaan met de nieuwe situatie. De gespecialiseerde fysiotherapeut behandelt voorkomende klachten en ondersteunt en coacht de oncologische patiënt.

Palliatieve fase
Deze begint op het moment dat de patiënt te horen krijgt dat genezing niet meer mogelijk is en de behandeling ook niet meer op genezing is gericht. Deze fase kan weken, maanden maar soms ook jaren duren. De kwaliteit van leven en de wens van de patiënt staat in deze fase centraal. De gespecialiseerde fysiotherapeut kan helpen om zolang mogelijk een actief leven te leiden en zelf actief met de klachten om te gaan. Hierbij staat zelfmanagement centraal.

Teminale fase
In deze fase wordt duidelijk dat het levenseinde nadert. De patiënt moet afscheid nemen van zijn naasten en van het leven. In deze fase staat het comfort van de patiënt centraal. De gespecialiseerde fysiotherapeut kan bijvoorbeeld helpen bij het zoeken naar de meest comfortabele houding, ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen. Deze kunnen een positieve invloed hebben op benauwdheid, pijn en angst. Dit alles om de kwaliteit van leven zo groot mogelijk te houden.